schilderijen reinigen

Schilderijen reinigen en schoonmaken

Het reinigen van schilderijen is een belangrijke behandeling bij schilderijen restauratie. Een vuil schilderij is niet aantrekkelijk, en daarbij veroudert een vuil schilderij sneller dan een schoon schilderij. Bij schilderijen restauratie is schilderijen schoonmaken de grootste uitdaging. Verflagen reinigen, vernissen reinigen, maar ook de achterzijde reinigen. Vernis verwijderen valt eveneens onder schilderij reinigen bij de restauratie schilderijen. 

Een moderne schilderij reinigen is een ware uitdaging

Ongeverniste schilderijen restaureren en reinigen is dan ook een specialisme in het restauratieatelier Marjan de Visser. Reinigingstechnieken testen en toepassen vraagt om inzicht in de gebruikte materialen, en daarom is kennis van scheikunde noodzakelijk.

Schilderijen reinigen is belangrijk omdat het schilderij daarna vaak weer mooier is

Een schoon schilderij gaat ook langer mee. Een schilderij schoonmaken lijkt makkelijk, maar als de verkeerde middelen zijn gebruikt kan de verf of het vernis ook beschadigen. Een olieverfschilderij vergt dan ook een heel andere benadering dan een acrylverf schilderij of een tempera schilderij. Onderzoek naar de samenstelling van de gebruikte materialen voorafgaand aan het testen en het reinigen is belangrijk tijdens  schilderijen restauratie. 

Bij schilderijen reinigen is de samenstelling van het vuil is een belangrijke factor

Immers het soort vuil bepaalt de keuze voor de reinigingsmiddelen. De uitdaging bij restauratie is daarom ook het juiste reinigingsmiddel mengen. In het restauratieatelier Marjan de Visser gebruiken de restauratoren  The Modular Cleaning Program (the MCP). Dit is een methode waarbij het vuile oppervlak wordt gemeten op zuurtegraad (pH) en geleidbaarheid (mS). Met buffers, metaalbinders (chelators) en zepen (surfactant) kan men snel en eenvoudig testen uitvoeren.

schilderijen reinigen

opstelling van de reinigingsmengsels voor het reinigen van een schilderij

Technieken en materialen voor schilderij schoonmaken

Voor ieder schilderij, gevernist of ongeverniste verflagen kan de restaurator het juiste mengsel maken. De ene keer kiezen restauratoren in het atelier voor het schoonmaken met wattenstaafje en of penselen. Ook het gebruiken van apparatuur die het opgeloste vuil afzuigen: de aspirator bestaat tot onze mogelijkheden. Een andere keer is het watermengsel in een gel of emulsie gebonden. De foto onder deze tekst toont een reiniging van een olieverf schilderij met een laag gele nicotine. De nicotine is verwijderd met een  Pemulen TR2 gel.schilderijen reinigen

Schilderij reinigen; roet verwijderen uit de barsten in de verflaagschilderijen reinigen

Hier een prachtig voorbeeld van het verwijderen van vuile roetlagen op een gevernist schilderij. Het betreft een schouwstuk van Wassenberg dat in 2019 ter restauratie in de studio was. Uit verf-dwarsdoorsnedes konden we aflezen dat het schilderij in het verleden enkele keren was gevernist. De laatste keer was dit in 1953. Tenminste de krant aan de achterzijde heeft een datum uit maart 1953 en foto’s van de Watersnoodramp. En verder komen er allerlei spannende en bijzondere ontdekkingen voorbij. Kijk maar naar deze foto’s. Dit zijn de eerste testen van vuil reiniging en vernis afname. Dat is nog eens een schilderij schoonmaken!! Verderop in het reinigingsproces van het schouwstuk door Wassenbergh bleek dat barsten in de verflaag ook roet bevatten. Daardoor oogt het schilderij nog steeds grauw. Met een Pemulen TR2 emulsie zijn deze laatste vuillagen verwijderd.

schilderij schoonmaken van roet

 

Schilderij schoonmaken; een voorbeeld van reiniging met Pemulen® gel

schilderijen reinigen

Een ander voorbeeld waarbij een zeer vuil verfoppervlak kon worden gereinigd door het gebruik van Pemulen gel. Aan dit middel zijn in tegenstelling tot de Pemulen emulsie, geen oplosmiddelen toegevoegd. Ook hier zien we een mooi en veilig resultaat van het schoonmaken van een schilderij.

 

Schilderij schoonmaken; reiniging van de achterzijde van het linnen

schilderijen reinigen

stof afzuigen aan de achterzijde van het linnen

Niet alle reinigingen zijn direct te zien. Wanneer aan de achterzijde vuil en stof is afgenomen met een stofzuiger en borstel zie je dit niet. Toch is dit een belangrijke behandeling bij schilderij reinigen want het voorkomt vraat van schimmels en insecten! 

Meest recente berichten

  1. schilderij reinigen van roet Reacties uitgeschakeld voor schilderij reinigen van roet
  2. restaureren schilderijen Muiderslot Reacties uitgeschakeld voor restaureren schilderijen Muiderslot
  3. Nieuwe Nuances in het Cobra Museum Reacties uitgeschakeld voor Nieuwe Nuances in het Cobra Museum
  4. schouwstuk van Jan A Wassenbergh Reacties uitgeschakeld voor schouwstuk van Jan A Wassenbergh
  5. Yayoi Kusama in Voorlinden Reacties uitgeschakeld voor Yayoi Kusama in Voorlinden
  6. workshop cleaning painted surfaces Reacties uitgeschakeld voor workshop cleaning painted surfaces
  7. tentoonstelling ‘Out of Office’ in Singer Laren Reacties uitgeschakeld voor tentoonstelling ‘Out of Office’ in Singer Laren
  8. De verdwenen Kathedraal van Cuypers Reacties uitgeschakeld voor De verdwenen Kathedraal van Cuypers
  9. schilderij schoonmaken – vernis verwijderen Reacties uitgeschakeld voor schilderij schoonmaken – vernis verwijderen
  10. Corneille meets Schiedam Reacties uitgeschakeld voor Corneille meets Schiedam
  11. afbouw tentoonstelling Edgard Tytgat Reacties uitgeschakeld voor afbouw tentoonstelling Edgard Tytgat
  12. makita in conservering Reacties uitgeschakeld voor makita in conservering
  13. stage in het restauratieatelier Reacties uitgeschakeld voor stage in het restauratieatelier
  14. restauratie van het portret Tjarda van Starkenborg Reacties uitgeschakeld voor restauratie van het portret Tjarda van Starkenborg
  15. schilderij schoonmaken en reinigen Reacties uitgeschakeld voor schilderij schoonmaken en reinigen
  16. Armando in China Reacties uitgeschakeld voor Armando in China
  17. the MCP mengdagen Scheveningen 7 & 8 juli 2018 Reacties uitgeschakeld voor the MCP mengdagen Scheveningen 7 & 8 juli 2018
  18. Hans von Bartels Katwijks Museum Reacties uitgeschakeld voor Hans von Bartels Katwijks Museum
  19. De stier van Paulus Potter Reacties uitgeschakeld voor De stier van Paulus Potter